Soru sorun
Yaşam

Kedim su içmiyor, ne yapmalıyım?

Güncellendi: 4 dk okuma4 kaynakHazırlayan: Vetorin bilim ekibi

Kedinin su kabından az içmesi her zaman susuz kaldığı anlamına gelmez; suyun bir kısmı mamadan gelir. Altı kediyle yapılan bir çalışmada %73,3 nemli mama günlük toplam sıvı alımını 144,7 ml'ye çıkardı, kuru mamada bu değer 103,4 ml'ydi; kediler nemli mamada kaptan daha az içti ama idrarları daha seyreltik oldu1.

  • Kedinin aldığı suyun bir kısmı kaptan değil mamadan gelir.
  • Çok nemli mama toplam sıvı alımını yaklaşık %40 artırdı.
  • Su çeşmesi çalışmalarda alımı belirgin biçimde değiştirmedi.
  • Ani olarak çok fazla su içmek de bir uyarı işaretidir.

Kedim gerçekten az mı su içiyor?

Kediler kap başında köpekler kadar sık görünmez. Bu, sahiplerin çoğunun kedisinin hiç su içmediğini düşünmesine yol açar. Oysa kedinin günlük sıvısını iki kaynaktan aldığını hatırlamak gerekir: kaptan içtiği su ve mamanın içindeki nem.

Kuru mamanın nemi çok düşüktür; konserve ve pate türü yaş mamalar ise büyük ölçüde sudan oluşur. Yaş mamayla beslenen bir kedinin kaptan çok az içmesi bu yüzden beklenen bir durumdur. Kuru mamayla beslenen ve kaptan da az içen kedide ise toplam sıvı alımı gerçekten düşük olabilir. Bu yüzden ilk soru, kedinizin ne yediğidir; su kabına bakmadan önce mama kabına bakmak tabloyu çoğu zaman netleştirir.

Mamanın nemi ne kadar fark yaratır?

İngiltere'de yapılan çapraz tasarımlı bir çalışmada altı sağlıklı yetişkin kediye aynı kuru mama, farklı oranlarda suyla nemlendirilerek verildi: %6,3 (kuru hâli), %25,4, %53,2 ve %73,3 nem. Her beslenme dönemi üç hafta sürdü ve içilen su, idrar miktarı ve idrar yoğunluğu her gün ölçüldü1.

Mamanın nemi arttıkça kediler kaptan daha az su içti. Buna karşın %73,3 nemli mamada günlük toplam sıvı alımı 144,7 ml'ye (yaklaşık kilogram başına 30 ml) çıktı; kuru mamada bu değer 103,4 ml, %25,4 nemde 98,6 ml idi1. Yani kediler kaptaki eksikliği tam kapatmadı, sudan zengin mama toplamı yukarı taşıdı.

En nemli mamayla beslenen kedilerin idrarı belirgin biçimde daha seyreltikti. Kalsiyum oksalat taşı oluşumuyla ilişkili doygunluk değeri kuru mamada 2,29 iken en nemli mamada 1,14'e indi; strüvit için ise gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı1. Çalışma yalnızca altı kediyle yapıldı ve ara nem düzeyleri toplam sıvı alımını değiştirmedi; yani küçük bir su eklemesinden çok, yüksek nem oranı fark yarattı.

144,7 ml / 103,4 ml

%73,3 nemli mama ile kuru mamada günlük toplam sıvı alımı1

Buckley CM · 2011 · British Journal of Nutrition

Su çeşmesi işe yarar mı?

Su çeşmeleri kedileri içmeye teşvik etmek için sık önerilir. Ev ortamında yapılan bir çalışmada 13 sağlıklı kediye su hem normal kaptan hem çeşmeden verildi. Bir kedi çeşmeden su içmeyi reddetti; kalan 12 kedi çeşmeden biraz daha fazla içti ama idrar yoğunluğu değişmedi2.

Laboratuvarda kuru mamayla beslenen 16 kediyle yapılan başka bir çalışmada durgun kap, dolaşımlı kap ve akan su sistemi ikişer hafta denendi. Çalışmayı tamamlayan 14 kedide ortalama günlük su alımı kap türleri arasında farklı bulunmadı; yalnızca üç kedi belirli bir kaba açık tercih gösterdi3.

Bu sonuçlar çeşmeyi gereksiz kılmaz; bazı kediler gerçekten bir kap türünü diğerine tercih eder. Ancak ortalamada en büyük farkı kabın biçimi değil, mamanın içerdiği su yaratıyor gibi görünüyor.

Kedinizin ne kadar içtiğini nasıl anlarsınız?

Tahmin yerine basit bir ölçüm daha güvenilirdir. Sabah su kabını ölçülü bir kapla, örneğin 250 ml'lik bir ölçü kabıyla doldurun; ertesi sabah kalan suyu aynı kapla ölçün. Aradaki fark kabaca günlük içilen miktardır. Odada buharlaşmayı görmek için kedinin ulaşamayacağı bir yere aynı büyüklükte ikinci bir kap koyabilirsiniz; araştırmalarda da su alımı buharlaşma ve dökülme hesaba katılarak ölçülür3.

Evde birden fazla kedi varsa ölçüm tek kediye ait olmaz; yine de toplamdaki ani düşüş ya da artış fark edilir. Kum kabındaki idrar topaklarının sayısı ve büyüklüğü de dolaylı bir ipucudur. Birkaç günlük not, veteriner hekime anlatırken tahminden çok daha kullanışlıdır.

Yaş mamaya geçmeye karar verirseniz bunu bir gecede değil, birkaç güne yayarak yapın; ani mama değişimi bazı kedilerde dışkının yumuşamasıyla birlikte görülebilir.

Evde deneyebileceğiniz pratik adımlar

Aşağıdaki öneriler kedinin tercihini keşfetmeye yöneliktir. Her kedi farklıdır; bir hafta boyunca birini deneyip ne kadar su azaldığını gözlemek en güvenilir yöntemdir.

  • Günlük beslenmeye bir öğün yaş mama ekleyin ya da mevcut yaş mama oranını artırın.
  • Su kabını mama kabından ve kum kabından biraz uzağa koyun.
  • Evde birden fazla noktaya su kabı yerleştirin, özellikle çok katlı evlerde.
  • Geniş ve sığ kap deneyin; bazı kediler bıyıklarının kenara değmesini sevmez.
  • Suyu her gün tazeleyin, kabı düzenli yıkayın.
  • Kedinin bir kap türüne ilgi gösterip göstermediğini izleyerek çeşme ya da farklı malzeme deneyin.

Az sıvı alımı neden önemsenmeli?

Sıvı alımı yalnızca idrar yolları için değil sindirim için de önemlidir. Acil servise kabızlıkla getirilen 189 kedinin incelendiği geriye dönük bir çalışmada yaşlı, fazla kilolu ve kronik böbrek hastalığı olan kedilerin kabızlık açısından daha yüksek risk taşıdığı bulundu4. Bu kedilerde sıvı alımını izlemek ayrıca anlam kazanır.

Öte yandan tersi de uyarıcıdır: daha önce az içen bir kedinin birden çok su içmeye ve çok idrar yapmaya başlaması böbrek, şeker hastalığı ya da tiroit gibi sorunların işareti olabilir. Kedinizin su alışkanlığındaki ani her değişiklik, yönü ne olursa olsun, veteriner hekime anlatılmaya değer.

Beklemeden veteriner hekime

  • Kedi bir günden uzun süre hem yemiyor hem içmiyorsa
  • Kum kabına sık gidip az idrar çıkarıyor ya da hiç çıkaramıyorsa
  • Diş etleri kuru ve yapışkan, gözleri çökük görünüyorsa
  • Kusma ya da ishal sıvı alımı azalmışken devam ediyorsa
  • Su içme ve idrar miktarı birden belirgin biçimde arttıysa

Bağırsaktaki dengeyi merak ediyor musunuz? Probiyotiklerle ilgili kanıtın nerede güçlü, nerede sınırlı olduğunu terazide görün.

Kanıt terazisi

Sık sorulanlar

Bir kedi günde ne kadar su almalı?
Çalışmada en nemli mamayla beslenen kedilerin toplam sıvı alımı kilogram başına günde yaklaşık 30 ml idi1. Bu miktara mamanın içindeki su da dahildir; kaptan içilen miktar tek başına bir ölçü değildir.
Kuru mamaya su eklemek yeterli mi?
Kuru mamanın %25 ya da %53 nemle ıslatılması çalışmada toplam sıvı alımını anlamlı biçimde artırmadı; fark %73,3 gibi yüksek nem düzeyinde görüldü1. Yaş mama ya da çok nemli öğünler daha etkili bir yol olabilir.
Su çeşmesi almalı mıyım?
İki çalışmada çeşme, ortalama su alımını belirgin biçimde değiştirmedi23. Ancak bazı kediler tek tek bir kap türünü tercih edebildiği için kendi kedinizde denemek zararsız bir seçenektir.
Kedim musluktan içmeyi seviyor, sorun olur mu?
Bazı kediler akan suya ilgi duyar; temiz su olduğu sürece sorun değildir. Önemli olan toplam sıvı alımının yeterli olması ve su alışkanlığında ani bir değişiklik olmamasıdır.

Kaynaklar

  1. Buckley CM, Hawthorne A, Colyer A, et al. (2011). Effect of dietary water intake on urinary output, specific gravity and relative supersaturation for calcium oxalate and struvite in the cat.. British Journal of Nutrition. doi:10.1017/s0007114511001875 · özet
  2. Grant DC (2010). Effect of water source on intake and urine concentration in healthy cats.. Journal of Feline Medicine and Surgery. doi:10.1016/j.jfms.2009.10.008 · özet
  3. Robbins MT, Cline MG, Bartges JW, et al. (2019). Quantified water intake in laboratory cats from still, free-falling and circulating water bowls, and its effects on selected urinary parameters.. Journal of Feline Medicine and Surgery. doi:10.1177/1098612X18803753 · özet
  4. Benjamin SE, Drobatz KJ (2020). Retrospective evaluation of risk factors and treatment outcome predictors in cats presenting to the emergency room for constipation.. Journal of Feline Medicine and Surgery. doi:10.1177/1098612x19832663 · özet

Sıradaki soru