Soru sorun
Sindirim

Kedimin dışkısında sümüksü bir şey ya da kan var: Neden?

Güncellendi: 4 dk okuma5 kaynakHazırlayan: Vetorin bilim ekibi

Dışkıda az miktarda mukus ya da parlak kırmızı kan çoğunlukla kalın bağırsaktaki bir tahrişe işaret eder; mama değişikliği, parazitler, stres, enfeksiyon ve kabızlıkta zorlanma sık nedenlerdir. Siyah, katran gibi dışkı ise daha yukarıdan gelen kanamayı düşündürür ve acildir. İshalli kedilerin dışkı bakteri topluluğu sağlıklı kedilerden farklı bulunmuştur1.

  • Mukus, bağırsağın kendini koruyan doğal salgısıdır; artması tahrişe işaret eder.
  • Parlak kırmızı kan genellikle kalın bağırsak ya da anüs çevresinden gelir.
  • Siyah, yapışkan dışkı mide ya da ince bağırsak kanamasını düşündürür; acildir.
  • Tek seferlik iz ile tekrarlayan kanlı dışkı aynı şey değildir.

Mukus nedir, neden artar?

Bağırsak duvarı, dışkının kolayca kaymasını sağlayan ve yüzeyi koruyan kaygan bir salgı üretir. Sağlıklı bir kedinin dışkısında bu salgı çoğu zaman gözle fark edilmez. Dışkının üzerinde jöle gibi, şeffaf ya da beyazımsı bir tabaka görmeye başladıysanız, kalın bağırsak (kolon) tahriş olmuş ve fazla salgı üretiyor olabilir.

Kalın bağırsak kaynaklı sorunlarda sık rastlanan tablo şudur: Kedi kum kabına her zamankinden sık gider, az miktarda ve yumuşak dışkı bırakır, ıkınabilir; dışkıda mukus ve yer yer taze kan bulunabilir. İnce bağırsak kaynaklı sorunlarda ise dışkı hacmi daha fazladır, kilo kaybı ve kusma daha sık eşlik eder. Bu ayrım veteriner hekimin hangi testlere öncelik vereceğini belirlemesine yardım eder.

Kırmızı kan ile siyah dışkı aynı şey mi?

Dışkının yüzeyinde ya da sonunda görülen parlak kırmızı kan, sindirim kanalının son kısmından gelir. Sert dışkıyla zorlanma, anüs çevresindeki tahriş ya da kalın bağırsak iltihabı buna yol açabilir. Kabızlık yaşayan bir kedide sert dışkının yüzeyinde ince kan çizgileri görülebilir.

Siyah, parlak ve katran kıvamında dışkı ise farklı bir anlam taşır. Kan mide ya da ince bağırsakta sindirildiği için koyulaşmıştır. Bu görünüm daha yukarıdan gelen bir kanamayı düşündürdüğü için beklemeden muayene gerektirir. Bazı ilaç ve takviyelerin de dışkıyı koyulaştırabildiğini unutmayın; yakın zamanda kullanılan her şeyi hekime söyleyin.

52 / 68

kronik bağırsak hastası kedide bakteri dengesi bozulmuş çıktı2

Sung CH · 2022 · Journal of Feline Medicine and Surgery

Sık nedenler nelerdir?

Dışkıda mukus ve kanın tek bir nedeni yoktur. Yaşa, yaşam koşullarına ve belirtilerin süresine göre olasılıklar değişir.

  • Mamanın birden değiştirilmesi ya da çöp, artık yemek gibi alışılmadık şeyler yemek
  • Bağırsak parazitleri; özellikle yavrularda ve yeni sahiplenilen kedilerde
  • Bakteri ya da virüs kaynaklı enfeksiyonlar
  • Taşınma, yeni hayvan, ses ya da rutin değişikliği gibi stres etkenleri
  • Kabızlık ve sert dışkıyla zorlanma
  • Besin intoleransı ya da alerjisi
  • Kronik bağırsak iltihabı; daha seyrek olarak polip ya da tümör, özellikle yaşlı kedilerde

Bağırsak bakterileri burada nasıl bir rol oynuyor?

Mikrobiyota, bağırsakta yaşayan mikroorganizma topluluğudur. 21 sağlıklı kedi, akut ishalli 19 kedi ve kronik ishalli 29 kedinin dışkısı incelendiğinde ishalli kedilerde Enterobacteriaceae ailesi, Streptococcus ve Collinsella cinsleri daha fazla, sağlıklı kedilerde ise Bacteroidaceae ailesi ile Megamonas ve Roseburia cinsleri daha fazla bulundu1.

Kronik enteropatisi (uzun süreli bağırsak hastalığı) olan 68 kedi ile 80 sağlıklı kediyi karşılaştıran bir çalışmada, yedi bakteri grubunun ölçümünden hesaplanan disbiyoz indeksi hasta kedilerin 52'sinde yüksekti2. Disbiyoz, bağırsaktaki bakteri dengesinin sağlıklı durumdan sapmasıdır. Hasta kedilerde Faecalibacterium ve Bifidobacterium gibi grupların azaldığı, E. coli ve Streptococcus'un arttığı görüldü2.

Bu çalışmalar geriye dönük ya da kesitsel olduğu için, bakteri değişiminin mukus ve kanı doğrudan açıkladığını söylemek mümkün değildir. Ancak uzun süren bağırsak sorunlarında mikrobiyotanın da değerlendirmeye alınabileceğini gösterirler3.

Bakteri dengesini desteklemeye yönelik ürünler de araştırılıyor. Kronik ishali olan 53 yetişkin kedide çok suşlu bir sinbiyotik (probiyotik ve prebiyotik karışımı) 21 gün boyunca verildi; ortalama dışkı skoru 6,0'dan 4,4'e indi, yani dışkı belirgin biçimde sıkılaştı ve sahiplerin %72'si iyileşme fark etti4. Çalışma açık etiketliydi ve karşılaştırma grubu yoktu; bu yüzden sonucun ne kadarının ürüne bağlı olduğu net değildir4. Mukus ya da kan görülen bir kedide böyle bir destek, ancak nedeni araştırıldıktan sonra ve hekimin planının parçası olarak düşünülmelidir.

Evde nasıl destek olabilirsiniz?

Kedinizin genel durumu iyiyse ve hekiminiz acil bir durum görmediyse, iyileşme sürecinde evde yapabileceğiniz basit şeyler vardır. Amaç, tahriş olmuş bağırsağa yük bindirmemek ve kediyi rahat ettirmektir.

  • Mamayı değiştirmeyin; hekim özel bir diyet önerdiyse ona geçişi önerilen hızda yapın.
  • Taze suyu her zaman ulaşılabilir tutun; ishalle su kaybı hızlanır.
  • Atıştırmalık, süt ve insan yiyeceklerini bu dönemde tamamen bırakın.
  • Kum kabını sık temizleyin; böylece dışkının rengini ve kıvamını takip etmek de kolaylaşır.
  • Evdeki gürültüyü, misafir trafiğini ve rutin değişikliklerini mümkün olduğunca azaltın.

Veteriner hekim neye bakar?

Muayenede kedinin genel durumu, kilosu, su kaybı ve karın hassasiyeti değerlendirilir. Dışkı örneği çoğunlukla ilk adımdır. Kronik ishalli kedilerle yapılan bir çalışmada kediler, araştırmaya alınmadan önce Giardia, Cryptosporidium ve Tritrichomonas gibi parazitler için ayrı ayrı test edildi4. Bu parazitler gözle görülmez, bu yüzden taze dışkı örneği götürmek muayeneyi hızlandırır.

Gerekirse kan testleri, ultrason ve bazı durumlarda biyopsi istenebilir. Uzun süren bağırsak belirtileri olan kedilerde ultrason ya da kan testlerinin tek başına iltihabı lenfomadan ayırmaya yetmediği bildirilmiştir5.

Evde yapabilecekleriniz: Dışkının fotoğrafını çekin, kaç kez ve hangi kıvamda olduğunu not edin, son iki haftada mama, ortam ya da ilaç değişikliği olup olmadığını yazın. Hekime giderken birkaç saatlik taze bir örneği kapalı bir kapta götürün.

Beklemeden veteriner hekime

  • Dışkı siyah ve katran kıvamındaysa
  • Dışkıda bol miktarda kan ya da pıhtı varsa veya kan birkaç günden uzun sürüyorsa
  • Kanlı dışkıya kusma, halsizlik ya da iştahsızlık eşlik ediyorsa
  • Yavru kedide kanlı ishal görülüyorsa
  • Kedi kum kabında sürekli ıkınıyor ama dışkı ya da idrar çıkmıyorsa
  • Diş eti soluk görünüyorsa ya da kedi zehirli bir madde yemiş olabilirse

Bağırsaktaki dengeyi merak ediyor musunuz? Probiyotiklerle ilgili kanıtın nerede güçlü, nerede sınırlı olduğunu terazide görün.

Kanıt terazisi

Sık sorulanlar

Kedimin dışkısında bir kez az miktarda kan gördüm, ne yapmalıyım?
Kedi iştahlı, enerjik ve dışkısı normale yakınsa birkaç gün dışkıyı izleyip not alabilirsiniz. Kan tekrarlarsa, artarsa ya da başka belirtiler eklenirse veteriner hekime başvurun.
Dışkıdaki mukus her zaman hastalık işareti mi?
Çok az miktarda mukus zaman zaman görülebilir. Belirgin, tekrarlayan ya da ishalle birlikte görülen mukus kalın bağırsakta tahriş olduğunu düşündürür ve nedeninin araştırılması gerekir.
Mama değişikliği kanlı dışkıya yol açar mı?
Ani mama değişikliği bazı kedilerde kalın bağırsağı tahriş edip mukuslu, yumuşak dışkıya ve hafif kanamaya yol açabilir. Yeni mamaya geçişi yaklaşık bir haftaya yaymak bu riski azaltabilir.
Bağırsak bakterilerini test ettirmek mümkün mü?
Kediler için dışkıda yedi bakteri grubunu ölçen bir disbiyoz indeksi geliştirilmiştir2. Bu testin uygun olup olmadığına kronik belirtileri olan kedilerde veteriner hekim karar verir.

Kaynaklar

  1. Suchodolski JS, Foster ML, Sohail MU, et al. (2015). The fecal microbiome in cats with diarrhea.. PLOS ONE. doi:10.1371/journal.pone.0127378 · özet
  2. Sung CH, Marsilio S, Chow B, et al. (2022). Dysbiosis index to evaluate the fecal microbiota in healthy cats and cats with chronic enteropathies. Journal of Feline Medicine and Surgery. doi:10.1177/1098612x221077876 · özet
  3. Suchodolski JS (2021). Analysis of the gut microbiome in dogs and cats. Veterinary Clinical Pathology. doi:10.1111/vcp.13031 · özet
  4. Hart ML, Suchodolski JS, Steiner JM, et al. (2012). Open-label trial of a multi-strain synbiotic in cats with chronic diarrhea. Journal of Feline Medicine and Surgery. doi:10.1177/1098612x11434386 · özet
  5. Norsworthy GD, Estep JS, Hollinger C, et al. (2015). Prevalence and underlying causes of histologic abnormalities in cats suspected to have chronic small bowel disease: 300 cases (2008-2013).. Journal of the American Veterinary Medical Association. doi:10.2460/javma.247.6.629 · özet

Sıradaki soru