2026
Laboratuvar çalışması
Kedi ve köpekten elde edilen laktik asit bakterilerinin probiyotik potansiyeli
Kiran F, Demirhan HK, Sevin S ·
Probiotic potential of lactic acid bacteria isolated from canine and feline microbiota: functional profiling and host-adapted benefits · Veterinary Research Communications ·
doi:10.1007/s11259-026-11242-z
kedi ve köpek56 izolatTürkiye
Bulgu: Sağlıklı kedi ve köpeklerden 56 bakteri izole edildi; seçilen iki suş mide asidine, sindirim enzimlerine ve safraya dayandı, zararlı bakterilerin hücreye tutunmasını engelledi. Kedi ve köpek makrofajlarında iltihap sitokinlerini azaltıp IL-10'u artırdılar; dondurularak kurutulan kültürler –20 °C'de altı ay canlı kaldı.
Ne anlama geliyor? Kedinin kendi florasından gelen suşların türe özgü probiyotik ürünler için iyi bir aday olabileceğini gösteriyor.
Sınırlılık: Bulgular laboratuvar ortamından; canlı kedide etki test edilmedi.
2026
Laboratuvar çalışması
Kedi dışkısı kokusunu laboratuvarda ölçmek: elektronik burun ve lif katkıları
Jenjirawatn K, Kovitvadhi A, Chotchutima S, et al. ·
Evaluation of an Electronic Nose Coupled with In Vitro Fecal Fermentation as a Screening Tool for Fecal Odor in Cats. · Animals ·
doi:10.3390/ani16050801
kedi10 kedinin dışkısı
Bulgu: 10 sağlıklı kedinin dışkısıyla yapılan laboratuvar fermantasyonunda FOS ve yulaf beta-glukanı, amonyak ve kükürtlü bileşik sinyallerini azalttı, yağ asidi sinyallerini artırdı. Yukka özü orta, kilaya özü çok az etki gösterdi.
Ne anlama geliyor? Bazı prebiyotik lifler dışkı kokusunu etkileyen bileşikleri azaltma yönünde umut veriyor.
Sınırlılık: Canlı kedide değil, laboratuvar ortamında yapıldı.
2026
Randomize kontrollü çalışma
Canlı olmayan Lactobacillus acidophilus: kedi ve köpekte sindirilebilirlik ve flora
Lin CY, Kerr KR, Panasevich MR, et al. ·
Effects of a nonviable Lactobacillus acidophilus on apparent total tract nutrient digestibility, fecal characteristic, fecal fermentative end-products, and dysbiosis index in healthy and chronic diarrhea-affected dogs and cats. · Journal of Animal Science ·
doi:10.1093/jas/skag220
kedi ve köpek24 kedi, 24 köpek2×3 hafta
Bulgu: 24 kedide (12 sağlıklı, 12 kronik ishalli) postbiyotik disbiyoz indeksini düşürdü, yani floranın dengesini iyileştirdi; dışkı skoru ve metabolitler değişmedi. Kedilerde kuru madde ve enerji sindirilebilirliği hafifçe azaldı; köpeklerde ise arttı.
Ne anlama geliyor? Canlı olmayan bakteri ürünleri de kedinin bağırsak florası dengesine katkı yapabilir.
Sınırlılık: Kısa süreli ve üretici firma tarafından yürütülen bir çalışma.
2026
Randomize kontrollü çalışma
Kedi kökenli Enterococcus faecalis hafif ishalli kedilerde bağırsak sağlığını destekliyor
Wang Q, Zheng Y, Huang W, et al. ·
The Effects of Dietary Enterococcus faecalis HHP003 Supplementation on Gut Microbiota Composition and Gut Health in Cats with Mild Diarrhea. · Animals ·
doi:10.3390/ani16091366
kedi30 kedi42 gün
Bulgu: Hafif ishalli 20 kedi iki gruba ayrıldı, 10 sağlıklı kedi kontrol oldu; 42 gün sonra probiyotik grubunda TNF-α, IL-1β, kalprotektin ve LPS düzeyleri düştü. Bağırsak florası çeşitliliği arttı, Ruminococcaceae gibi gruplar yükseldi.
Ne anlama geliyor? Kedinin kendi bağırsağından izole edilen suşların hafif sindirim yakınmalarında destekleyici olabileceğine işaret ediyor.
Sınırlılık: Küçük örneklem; bazı yazarlar üretici firma çalışanı.
2025
Randomize kontrollü çalışma
Isıyla etkisizleştirilmiş Bifidobacterium kedilerde bağırsak bariyerini destekliyor
Wang W, Miao C, Chen Q, et al. ·
Postbiotic supplementation promotes gut barrier integrity and immune balance in cats via microbiota modulation. · Frontiers in Microbiology ·
doi:10.3389/fmicb.2025.1692845
kedi18 kedi28 gün
Bulgu: 18 sağlıklı kedide postbiyotik tüy kalitesini iyileştirdi, bağırsak geçirgenliği göstergeleri DAO ve LPS'yi düşürdü. Kanda IgG, IL-10 ve IL-4 arttı; dışkıda Bifidobacterium ile asetik, propiyonik ve bütirik asit düzeyleri yükseldi.
Ne anlama geliyor? Canlı olmayan bakteri ürünlerinin de kedide bağırsak ve bağışıklık sağlığına katkı yapabileceğini gösteriyor.
Sınırlılık: Küçük örneklem ve kısa süre.
Probiyotik takviyesi ve evcil kedinin sağlığı: güncel literatürün derlemesi
Sivamaruthi BS, Kesika P, Chaiyasut C, et al. ·
A Review of Probiotic Supplementation and Its Impact on the Health and Well-Being of Domestic Cats. · Veterinary Sciences ·
doi:10.3390/vetsci12080703
kedi
Bulgu: Lactobacillus, Bifidobacterium, Bacillus, Enterococcus ve Saccharomyces suşlarının kedilerde bağırsak florasını düzenleme, iltihabı azaltma ve sindirim belirtilerini iyileştirme yönünde etkiler gösterdiği aktarılıyor. Etki yolları olarak mikrobiyal rekabet, bağırsak bariyerinin güçlenmesi ve bağışıklığın düzenlenmesi öne çıkıyor.
Ne anlama geliyor? Probiyotikler kedinin rutin bakımında veteriner bakımını tamamlayabilecek güvenli bir beslenme aracı olarak görülüyor.
Sınırlılık: Derlenen çalışmalar kısa süreli, küçük örneklemli ve az sayıda ırkla yapılmış.
2024
Randomize kontrollü çalışma
Lactobacillus plantarum kedi dışkısının kokusunu ve bağırsak florasını nasıl etkiliyor?
Han B, Liang S, Sun J, et al. ·
The Effect of Lactobacillus plantarum on the Fecal Microbiota, Short Chain Fatty Acids, Odorous Substances, and Blood Biochemical Indices of Cats. · Microorganisms ·
doi:10.3390/microorganisms12010091
kedi12 kedi28 gün
Bulgu: 12 sağlıklı kedide L. plantarum L11 alan grupta dışkı sIgA %30,1 arttı, bifidobakteriler çoğaldı ve kan trigliseridi düştü. Dışkı kokusundan sorumlu 3-metilindol kontrol grubuna göre %67,3 azaldı.
Ne anlama geliyor? Probiyotik desteği, bağırsak florasının yanı sıra kum kabı kokusuna da olumlu yansıyabilir.
Sınırlılık: Grup başına yalnızca 6 kedi ve kısa süre.
2023
Randomize kontrollü çalışma
Bacillus subtilis DE-CA9 sağlıklı köpeklerde güvenli mi, metabolizmayı nasıl etkiliyor?
Allenspach K, Sung CH, Ceron JJ, et al. ·
Effect of the Probiotic Bacillus subtilis DE-CA9TM on Fecal Scores, Serum Oxidative Stress Markers and Fecal and Serum Metabolome in Healthy Dogs · Veterinary Sciences ·
doi:10.3390/vetsci10090566
köpek10 köpek45 gün
Bulgu: Günde 1×10⁹ kob B. subtilis alan 10 Beagle köpekte genel sağlık göstergeleri ve dışkı skorları olumsuz etkilenmedi. Oksidatif stres göstergeleri (AOPP, TBARS, d-ROMs) plaseboya göre düştü, dışkı ve kan metabolitlerinde değişimler görüldü.
Ne anlama geliyor? Bacillus subtilis'in evcil hayvanlarda güvenle kullanılabildiğine ve antioksidan yönde etki gösterebileceğine dair bir veri; kediler için dolaylı bir işaret.
Sınırlılık: Köpeklerde yapıldı ve örneklem çok küçük.
Kronik enteropatili kedilerde rektal yoldan çok suşlu probiyotik (Türkiye)
Ural K, Erdoğan H, Erdoğan S, et al. ·
Kronik enteropatili kedilerde bağırsak mikrobiyota analizleri ile kısa dönem rektal enema probiyotik sağaltımı · Kocatepe Veterinary Journal ·
doi:10.30607/kvj.1177247
kedi10 günTürkiye
Bulgu: Bifidobacterium, Lactobacillus, Bacillus ve Akkermansia içeren çok suşlu karışım 10 gün boyunca rektal yoldan (lavman) uygulandı. Kronik enteropati aktivite skoru ve laboratuvar değerleri anlamlı biçimde azaldı, yan etki bildirilmedi.
Ne anlama geliyor? Türkiye'den bir çalışma olarak probiyotiklerin kedi bağırsak sağlığı alanındaki ilgisini gösteriyor; ancak ağızdan kullanılan ürünlere doğrudan uyarlanamaz.
Sınırlılık: Uygulama ağızdan değil rektal yoldan; kontrol grubu ve örneklem özette belirtilmemiş.
Diyet lifi kedi ve köpeklerde sindirim sorunlarının yönetiminde nasıl yardımcı olur?
Moreno AA, Parker VJ, Winston JA, Rudinsky AJ ·
Dietary fiber aids in the management of canine and feline gastrointestinal disease. · Journal of the American Veterinary Medical Association ·
doi:10.2460/javma.22.08.0351
kedi ve köpek
Bulgu: Diyet lifinin bağırsak içeriğini fiziksel olarak değiştirdiği, tokluk ve sindirimi düzenlediği ve fermantasyonla bağırsak bakterilerine enerji sağladığı aktarılıyor. Lifin fermente olabilirliği, çözünürlüğü ve kıvamı; ishal, kabızlık ve tüy yumağı yönetimindeki sonuçları etkiliyor.
Ne anlama geliyor? Doğru lif türü, kedinin dışkı düzeni ve tüy yumağı yönetiminde beslenmenin önemli bir parçası olabilir.
Sınırlılık: Derleme; lif türleri ve dozlar duruma göre değişiyor.
Postbiyotik nedir? Uluslararası uzmanların ortak tanımı (ISAPP)
Salminen S, Collado MC, Endo A, et al. ·
The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. · Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology ·
doi:10.1038/s41575-021-00440-6
genel
Bulgu: Postbiyotik, 'konağa sağlık yararı sağlayan cansız mikroorganizmalar ve/veya bileşenlerinden oluşan hazırlık' olarak tanımlandı. Etkili bir postbiyotiğin yarara katkı yapan etkisizleştirilmiş mikrobiyal hücreler ya da hücre bileşenleri içermesi gerektiği belirtildi.
Ne anlama geliyor? Postbiyotik ürünler canlı bakteri içermez, ancak yararı gösterilmiş mikrobiyal bileşenler taşımalıdır.
Sınırlılık: Tanım metni; belirli bir ürünün etkisini test etmiyor.
2019
Randomize kontrollü çalışma
Durgun, akan ve dolaşan su kapları: kedinin su içmesine etkisi
Robbins MT, Cline MG, Bartges JW, et al. ·
Quantified water intake in laboratory cats from still, free-falling and circulating water bowls, and its effects on selected urinary parameters. · Journal of Feline Medicine and Surgery ·
doi:10.1177/1098612X18803753
kedi16 kedi2 hafta (her kap)
Bulgu: Kuru mamayla beslenen 16 laboratuvar kedisinde (14'ü tamamladı) üç kap türü arasında günlük su alımı, idrar hacmi ve taş oluşum riski göstergelerinde anlamlı fark bulunmadı. Üç kedi belirgin bir kap tercihi gösterdi.
Ne anlama geliyor? Kap türünden çok kedinin kişisel tercihi önemli; su alımını artırmak için ıslak mama gibi başka yollar da düşünülmeli.
Sınırlılık: Laboratuvar kedileri ve kısa süreli dönemler.
2019
Randomize kontrollü çalışma
Antibiyotik alan kedilerde sinbiyotik: bağırsak florası ve metabolitlerde değişim
Whittemore JC, Stokes JE, Price JM, et al. ·
Effects of a synbiotic on the fecal microbiome and metabolomic profiles of healthy research cats administered clindamycin: a randomized, controlled trial · Gut Microbes ·
doi:10.1080/19490976.2018.1560754
kedi16 kedi21 gün
Bulgu: Klindamisin alan 16 kedide tedavi süresince bifidobakteri, Faecalibacterium gibi grupların oranı düştü, Clostridium ve Enterobacteriaceae arttı; çeşitlilik değişiklikleri kalıcı izler bıraktı. Kısa zincirli yağ asidi, safra asidi ve poliamin yollarında sinbiyotik grubuyla bağlantılı farklar saptandı.
Ne anlama geliyor? Antibiyotiğin kedi bağırsak florasını uzun süre etkileyebildiğini ve bu dönemde florayı destekleyen yaklaşımların araştırmaya değer olduğunu gösteriyor.
Sınırlılık: Laboratuvar kedileriyle yapıldı; klinik önemi henüz netleşmedi.
Obezite, kalori kısıtlaması ve kısırlaştırma kedinin bağırsak florasını nasıl etkiliyor?
Fischer MM, Kessler AM, Kieffer DA, et al. ·
Effects of obesity, energy restriction and neutering on the faecal microbiota of cats · British Journal of Nutrition ·
doi:10.1017/s0007114517002379
kedi24 kedi6 hafta
Bulgu: 24 kedide kısırlaştırılmış zayıf kedilerde Firmicutes daha fazla, Bacteroidetes daha azdı. Obez kediler 6 haftalık kalori kısıtlamasıyla yağ kütlesinin %18'ini kaybetti ve Sarcina cinsi %4,54'ten %0,65'e geriledi.
Ne anlama geliyor? Kilo, kısırlaştırma ve beslenme kedinin bağırsak florasıyla bağlantılı; kilo kontrolü sindirim dengesine de yansıyabilir.
Sınırlılık: Küçük gruplar ve kısa kısıtlama süresi.
Kedi ve köpek refahında bağırsak florası ve probiyotikler
kedi ve köpek
Bulgu: Belirli probiyotik suşlarının kedi ve köpeklerde akut gastroenterit, bağırsak iltihabı ve alerji alanlarında başarılı sonuçlar verdiği aktarılıyor. En uygun probiyotik kaynağı olarak konak türün kendi florasından elde edilen mikroorganizmalar gösteriliyor.
Ne anlama geliyor? Kediye özgü suşlarla hazırlanan ürünlere yönelik ilgi bilimsel bir gerekçeye dayanıyor.
Sınırlılık: Daha fazla kontrollü çalışmaya ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.
Kedilerde tüy yumağı: gerçekten normal mi?
kedi
Bulgu: Sık tüy yumağı kusmanın, özellikle kısa tüylü kedilerde, fazla tüy yutulmasına ya da bağırsak hareketinin bozulmasına yol açan altta yatan bir sorunun işareti olabileceği vurgulanıyor. Kaşıntılı deri hastalıkları, pire ve besin intoleransı sık katkı yapan etkenler olarak sayılıyor.
Ne anlama geliyor? Kediniz sık tüy yumağı çıkarıyorsa bunu sıradan saymak yerine veteriner hekimle konuşmak yerinde olur.
Sınırlılık: Konuyla ilgili bilimsel çalışma az; öneriler büyük ölçüde klinik deneyime dayanıyor.
Bacillus probiyotikleri: güvenlik, etki yolu ve kullanım alanları
genel
Bulgu: Spor oluşturan bakterilerin ısıya dayanıklılıkları ve mide engelini aşabilmeleri nedeniyle yem, insan takviyesi ve ilaçlarda kullanıldığı aktarılıyor. Bacillus türlerinin yalnızca toprak bakterisi değil, bağırsağın doğal sakinleri olarak da görülmesi gerektiği savunuluyor.
Ne anlama geliyor? Bacillus temelli probiyotikler, sporlu yapıları sayesinde mide asidine karşı avantajlı bir seçenek.
Sınırlılık: Genel bir derleme; kedilere özgü veri sunmuyor.
Spor oluşturan bakterilerin probiyotik olarak kullanımı
genel
Bulgu: Bacillus probiyotiklerinin çoğunlukla spor formunda kullanıldığı, kümes hayvanı ve su ürünlerinde yaygınlaştığı anlatılıyor. Bu bakterilerin hem çevrede hem bağırsakta çoğalıp spor oluşturabildiği, bağışıklığı düzenleme ve antimikrobiyal madde üretme yoluyla etki gösterebildiği ele alınıyor.
Ne anlama geliyor? Sporlu bakteriler, zorlu koşullara dayanıklı oldukları için probiyotik ürünlerde kullanılmaya uygun.
Sınırlılık: Güvenliğin suş suş değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.